Kapat

Andy Warhol’un Fabrikası

Anasayfa
Sanatçılar Andy Warhol’un Fabrikası

”Gelecekte, herkes 15 dakikalığına ünlü olacaktır.”

Dünyayı pop-art kavramı ve felsefesiyle tanıştıran Andy Warhol,kendine özgü gümüş rengi saçlarıyla ve yukarıda alıntılamış olduğumuz meşhur sözüyle sanat tarihinin kült figürlerinden biridir.Peki ya Warhol’u sanat tarihinde ilginç ve benzersiz kılan şey nedir?Hep birlikte Warhol’un yaşamına ve sanat hayatında önemli bir yere sahip olan Fabrikasına bir bakalım.

Andy, Çekoslovak bir göçmen ailenin üçüncü oğlu olarak Pittsburgh’de dünyaya gelmiş. Akıllı ve de yaratıcı bir çocuk olan Andy’nin annesi de sanata yatkınmış ve oğlunun yaratıcılığını desteklemek adına 9 yaşındayken ona bir fotoğraf makinası almış. Warhol’un genellikle evden çıkamamasına sebep olan nöral bir hastalığı olduğu biliniyor. Evde kaldığı bu uzun dönemlerde radyo dinleyip biriktirdiği film yıldızı kartlarını yatağına dizermiş. Genç yaştayken güncel olayları ancak böyle takip edebiliyormuş. Sanatçı sonradan popüler kültüre ve ünlülere karşı büyüyen ilgisini de bununla ilişkilendiriyor. 14 yaşındayken hayatını kaybeden babası Ondrej Warhola, bıraktığı tüm parası ile oğullarından birinin daha yüksek bir eğitim almasını vasiyet ediyor. Aile de bu kişinin Andy olması gerektiğinde hemfikir oluyor.1945 yılında 16 yaşındayken liseden mezun olan Warhol, şimdiki adıyla Carnegie Mellon Üniveristesi’ne giriyor. Okul biter bitmez soluğu New York’ta alıyor ve reklam tasarımcılığına başlıyor.

İlk projesi Glamour dergisinde yayınlanacak bir makale için tasarım yapmak oluyor. Sanatçı o yıllarda Warhola olan soyismini Warhol olarak kısaltıyor.Hayatının her noktasında attığı adımlar ile şahsına münhasır kişiliğini ortaya koyan sanatçı, çalışmalarında grafik tasarımdan illüstrasyona, çizgi romandan fotoğrafa, sanatın çok çeşitli alanlarından beslenmiş. Gündelik hayatın merkezinde yer alan ve tüketim toplumunun alışkanlıklarını yansıtan konulara yönelerek, aslında sıradan gibi görünen çılgın tüketim toplumuna ve makineleşmeye bir göndermede bulunmuş.

İlginizi Çekebilir:  Avludaki Kadınlar, Bir Abdülmecid Efendi Eseri (mi?)

Fabrika

Warhol 1963’te, The Factory (Fabrika) adını verdiği stüdyosunu açtı. Burada Red Jackie ve Flower adını verdiği resim serilerini çizdi. Bu stüdyoda 2000 illüstrasyonun yanı sıra 14 yıl içinde tam 148 deneysel filme de imza atmıştır. Bunlardan ilki 1963 yılında genç filmciler için bir bağış konferansında gösterilen Sleep oldu.

Andy Warhol, Factory stüdyosunun kapılarını entelektüeller, transseksüeller, oyun yazarları, Hollywood ünlüleri, evsiz insanlar ve milyarderler dahil herkese açmıştır. Burada heykeller, resimler, filmler, kitaplar, sanata dair her uğraş yapılıp sergilenmiştir. Warhol, stüdyoya giren herkesin bir şey yaratmadan stüdyodan ayrılmamasını amaçlamıştır.

Ivy Nicholson:

”Hepimiz birer drama kraliçesiyiz. Fabrika öfke nöbetlerimizi geçirdiğimiz, iç yüzümüzü gösterebildiğimiz bir yer.”

David Croland:

”Fabrika’da her zaman parti oluyordu. Parti vermek gibi değildi, partinin kendisiydi.”

Edie Sedgwick

Andy Warhol’un çalışmalarında en çok yıldızı parlayan isim oldu.Edie Fabrika’da yaklaşık bir sene kalmasına rağmen Warhol’un bir çok filminde yer aldı.Edie’nin Bob Dylan’ın ile yaşadığı ilişki Fabrika’yı bırakışına neden olduğu yönünde spekülasyonlarda hala kulaktan kulağa dolaşmakta.

Detaylı Bilgi İçin: George Hickenlooper-Edie(Factory Girl) filmi

The Velvet Underground-Nico

Warhol, 1965 yılında artık resim yapmama kararı aldı. 1972’ye kadar resme geri dönmeyen Warhol bu dönemde müzik grubu The Velvet Underground’ı keşfetti. Grup üyeleri Lou Reed,John Cale, Sterling Morrison ve Maureen Tucker’dan oluşuyordu ancak Warhol,  modellik yapmakta olan Nico’yu grubun baş vokalisti olmaya ikna etti. Warhol, grubun ilk albümünün prodüktörlüğünü de yaptı. Eleştirmenler bu projeyi ”O döneme kadar yapılmış en etkileyici albüm” şeklinde değerlendirdi.

Basquiat

1982 senesinde resmi olarak tanıştırılan Jean Michel Basquiat ve Andy Warhol’un ilk tanışıklığı birkaç yıl öncesine dayanıyor; genç sanatçı Basquiat, Andy onu bir sanatçı olarak tanımadan önce, Warhol Soho’da bir restoranda yemek yerken ona sanatçı arkadaşı Jennifer Stein ile yaptığı kartpostalları satıyor ve kahramanıyla ilk kez tanışıyor. İkilinin karşılıklı tanışıklığı ise 1982 yılının sonbaharında gerçekleşti; sanat simsarı Bruno Bischofberger tarafından resmi olarak tanıştırılan Warhol ve Basquiat’nın sanat birlikteliği de o gün başlıyor. Warhol’u meşhur Fabrika’sında ziyaret eden Basquiat,  randevunun sonunda Warhol’un kamerasına ilk kez poz veriyor.

İlginizi Çekebilir:  Avludaki Kadınlar, Bir Abdülmecid Efendi Eseri (mi?)

Detaylı Bilgi İçin: Julian Schnabel-Basquiat filmi

Viva

Gerçek adı Susan Hoffmann olan Viva da Andy’nin süper kızlarında biri oldu. Model, ressam, aktris, yönetmen olan Viva son olarak da Fabrika anılarını anlattığı ‘Superstar’ kitabını yazdı. Kızı çocuk yıldız Gaby Hoffmann’ı da son günlerde Girls dizisinde yeniden karşımıza çıktı.

Holly Woodlawn

Holly, Warhol süperstarından daha fazlasıydı, trans oyuncu trans hareketinin önemli bir rol modeli oldu ve Lou Reed’in hitlerinden olan ‘Walk on the Wild Side’ şarkısının da ilham perisiydi.

Candy Darling

Gerçek adı James Lawrence Slattery olan transseksüel süperstar Candy Fabrika’nın uzun soluklu isimlerinden biriydi. Holly gibi o da Lou Reed’in ilham perisi oldu. Andy Warhol’un 15 dakikalık şöhret tezine karşın, bu iki süperstar’da hep istedikleri gibi Lou’nun şarkısı ile ölümsüzleştiler.

Ultra Violet

Gerçek adı Isabelle Collin Dufresne olan Ultra Amerikan sanat camiasının tanınan isimlerinden. Kariyerinin başlarında çalıştığı sürreal sanatçı Salvador Dali ile adı aşk hikayelerine de karışan Ultra Violet, zamanında Warhol’un baş Süperstar’ı Viva’nın da tahtını salladı.

Baby Jane Holzer

Gerçek adı Jane Brookenfeld olan Baby Jane Fabrika’nın çoğu müdavini gibi sosyetenin tanınmış isimlerindendi. Fabrika’nın olduğu kadar da o dönem moda camiasında da fazlasıyla konuşuldu.

International Velvet

Gerçek adı Susan Bottomly olan International Velvet sıradışı güzelliğiyle Warhol’u etkiledi. Edie gibi o da bir dönem Chelsea Otel’inde yaşadı ve Andy Warhol’un ‘The Chelsea Girls’ underground filminde yer aldı.

Mary Woronov

Warhol’un başka bir kült starı olan Mary Woronow aktris ve yazar kişiliğiyle günümüzde şöhretini koruyor. Fabrika’nın sert kızı olarak tanınan Mary ‘The Chelsea Girls’ filminde Hanoi Hannah karakterini canlandırdı. 

Andy Warhol’un Fabrikası’nda dikkat çeken diğer sanatçılar: Debbie Harry, Lou Reed, Mick Jagger, Bob Dylan, John Lennon, Yoko Ono

İlginizi Çekebilir:  Avludaki Kadınlar, Bir Abdülmecid Efendi Eseri (mi?)

KAYNAK

  • Warhol, A. (2016). Andy Warhol Felsefesi – A’dan B’ye ve Gerisin Geriye. İstanbul: Sel Yayıncılık.
  • https://vogue.com.tr/toplist/edie-sedgwickten-candy-darlinge-andy-warholun-superstarlari#p=9
  • https://www.bmw.com.tr/tr/topics/fascination-bmw/bmw-joy-blog/andy-warhol-pop-art-akiminin-dev-ismi.html

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

En Çok Okunanlar

DAHA FAZLA GÖSTER
Bizi Takip Edin